Tüp bebek tedavisi; doğal yoldan çocuk sahibi olamayan örneğin kadında kanalların tıkalı olduğu, erkek sperm sayısının düşük ve hatta menide hiç sperm olmayıp testis dokusunda mikrotese yöntemiyle sperm elde edilen grup ve diğer tedavi yöntemlerinden yumurtlama takibi ve aşılama tedavisinden netice elde edilemeyen hastalara uygulanır.

Tüp bebek tedavisi bir yıl boyunca korunmasız ilişki sonrasında gebelik elde edememiş çiftlerin incelenmesi ve testler neticesinde muayene, hormon analizleri ve sperm testi gibi aksayan yönün tespiti ve buna yönelik tedavi planları çiftlerle paylaşılarak uygulanır.

Tüp bebek tedavisine başlamadan önce fiziki muayene infertilite araştırmalarının en önemli basamaklarından biridir. Kadın eşin jinekolojik muayenesi ve ultrasonografik incelemesinin yapılması, rahim ağzından örnek alınarak patolojik inceleme yapılması ve mikrobiyolojik araştırmalar için örnek alınması ve hormon testlerinin (adetin 3. günü FSH, LH, E2, PRL, TSH testlerine bakılmalıdır) alınması gerekir.

Erkek eşin ise spermiyogram testi yapılmalı ciddi sperm düşüklüğü var ise veya hiç sperm yoksa hormonal testisleri ve genetik incelemesi yapılmalı, muayene edilerek gerektiğinde ultrasonografik inceleme yapılır. Bunun dışında gerekli durumlarda rahim filmi, histeroskopi, laparoskopi gibi ileri teshis yöntemleri de kullanılabilir.

Süreç çiftlerin birlikte değerlendirilmeleri gereken test ve girişimlerin devam edilecek tedavi şekline göre belirlenerek yapılması ile başlar. Tüp bebekte yumurta geliştirme süreci yumurtaların anestezi altında toplanması laboratuvar çalışmalarının yapılarak embriyoların geliştirilmesi ve transferi ile sonuçlanır. Yaklaşık 20 günlük bir sürede ana tedavi tamamlanır.

Tüp bebek tedavisi; yumurtalıkların uyarılması, yumurta toplanması, yumurtaların sperm ile döllenmesi ve döllenmiş yumurtaların nakil edilmesi (embryo transferi) aşamalarından oluşur.

  1. Yumurtaların geliştirilmesi; yumurtalıkların uyarılması için hormon ilaçları kullanılır ve fazla sayıda yumurtanın olgunlaşması sağlanır.
  2. Yumurtaların toplanması; ultrasonografi eşliğinde ve lokal anestezi ile yumurtalar toplanır.
  3. Yumurtaların laboratuvarda döllenmesi; elde edilen yumurtalar ile erkek eşten elde edilen sperm laboratuvar koşullarında özel besiyerleri içinde bir araya getirilir.
  4. Embriyoların anne adayının rahmine transfer edilmesi; oluşan embriyolar ince bir katater aracılığı ile anne adayının rahmine transfer edilir.

Embriyo transferi yapılan gün ve ertesi günü istirahatle geçirmek tavsiye edilir. Sürekli yatak istirahati yapmak sırt ve bel ağrılarına kabızlık problemlerinin artmasına ve metabolizmanın yavaşlamasına sebep olabilmektedir. Kabızlık sorunu bizim kesinlikle istemediğimiz bir durumdur. Çünkü transfer sonrası hastanın fazla ıkınmaması gerekmektedir. Kabızlık olduğu durumlarda ilaç tedavisi uygulanır.

Her çiftin sağlık durumları farklı olacağından çiftlere uygulanacak tüp bebek tedavilerde farklılık gösterecektir. Başarı şansını arttırmak için tüp bebek tedavisinde yöntemler teorik olarak aynı olmakla beraber çiftlerin sağlık durumlarına ve gerekliliğine bağlı olarak ilaçlar, ilaç dozajları, ilaç kullanma prosedürleri ve laboratuvarda kullanılan yöntemler (İMSİ, İCSİ, mikrotese, sperm dondurma veya embriyo dondurma gibi) kişiden kişiye farklılık gösterirler.